با برادبنت درباره معماری

ادیسون بر ضد معماری؟

مهران نقی زاده — Sat, 05 Feb 2011 05:59:58 GMT

چه چیز موجب دورشدن از بنای «سبز» شد؟

البته انقلاب صنعتی با کارخانه‌های «ضدآتشی» که ماشین آلات جدید و گرانبها را در خود جای می‌داد. این کارخانه‌ها با سازه‌ای از تیر و ستون‌های آهنی بنا شده بودند که با دیوارهایی صلب از سنگ یا آجر احاطه می‌شدند. از این رو، ارتباط دیرین میان یک مکان، مواد و مصالح موجود در آن، شرایط اقلیمی و شکلِ بنا برای همیشه نادیده‌گرفته‌شد، به جز در مواردی که به طور خاص تلاشی برای حفظ این رابطه صورت می‌گرفت. نتایج چنین تلاش‌هایی را می‌توان در نمونه‌های معدودی چون جنبش «هنر و صنایع» قرن 19 بریتانیا مشاهده کرد.

چند اختراع دیگر «سبززدایی» مضاعف را تشویق کرد:

بالابر ایمنی اوتیس در سال 1853، که در نهایت پس از تکمیل دینام زیمنس در 1866 و به کارگیری آن برای نخستین بار در قطار برقی به سال 1879، به نیروی همین موتورهای برقی مجهز شد.
حباب روشنایی سوان4و ادیسون در سال 1879، که البته برای رضایت ادیسون از کارکرد مواد سازندۀ رشته‌های ملتهب، حدوداً 5000 آزمایش دیگر پیش از سپردن این محصول به خط تولید باید صورت می‌گرفت.
شرکت چنسد در شهر مالورن انگلستان، شیشه‌های غلتکی را در سال 1884 و 85 تولید کرد.
در سال 1886، ویلیام لوبارون جنی، در حالی که ساختمان بیمۀ منزل شیکاگو را با اسکلتی آهنی طراحی کرده بود، پس از اطلاع از اینکه آهن نورد شده با مقطع I در پیتزبورگ موجود است، بخش بالای طرح را تغییر داد.
پس از آن در سال 1902، ویلیس کاریر، نخستین دستگاه تهویۀ مطبوع خود را در یک کارگاه چاپ در نیویورک نصب کرد، تا با کنترل حرارت و رطوبت محیط، اندازۀ کاغذها در فاصلۀ میان چاپ یک رنگ با رنگ بعدی ثابت بماند.

تلفیق این اختراع‌ها در مسیری پنجاه ساله در دهۀ پنجاه میلادی به آسمان خراش‌هایی از آهن و شیشه منجر می‌شود که ساختمانِ سیگرمِ میس ون در روهه با نمایی برنزی سرمشق کاملی از آنهاست.

(بخشی از مقالۀ سبزسازی معماری)

توضیح برادبنت در مورد مقاله سبزسازی معماری

مهران نقی زاده — Thu, 27 Jan 2011 16:18:13 GMT

حمید [ندیمی] مقالۀ «سبزسازی» مرا، که در اصل برای هنگ‌کنگ/ شانگهای تهیه شده بود، در این مجموعه آورده است. شما از این مقاله پی می‌برید که موضوع‌های مربوط به کنترل محیطی برایم جذاب است. در واقع وقتی هنگ‌کنگ اولین بار دعوتم کرد که آن‌را بنویسم تردید داشتم، چون اگرچه موضوع برایم جذاب بود ولی آگاهی و شناخت من از آن اندک بود. آنها در مقابل پاسخ دادند: «کسانی که می‌نویسند، همه «غرض شخصی» دارند، اما تو نداری. تو بی‌طرف خواهی بود و به همین دلیل است که می‌خواهیم از تو دعوت کنیم». واضح بود که نمی‌توانستم چنین دعوتی را رد کنم، و این اولین «مقالۀ اینترنتی» من شد. مطالب سردرگم و مغایر با یکدیگر زیاد بود، اما فکر می‌کنم به نحوی از عهده برآمدم! از زمان انتشار آن مقاله، از من خواسته شده که بازهم دربارۀ این موضوع بنویسم، مانند «معماری زیست محیطی» و مطالبی از این دست؛ یا داوری مقالات برای مجله‌هایی در این زمینه، که به نظر می‌آید شمار چشمگیری از آنها با معماری بومی ایران و رویکردهای گوناگون به مسائل محیطی در خرداقلیم‌های بسیار متنوع کشور شما مرتبط باشند.

بیشتر آنها توصیفی و به زیبایی به تصویر درآمده بودند، ولی دوستان مهندس و دانشمند من ـ آنان که مجله‌ها را ویرایش می‌کنند ـ می‌گویند که بیشتر ترجیح می‌دهند اندازه‌گیری‌های جریان هوا و درجۀ حرارت و غیره را ببینند. من متوجه منظور آنها هستم، ولی در توصیف‌ها و تصویرها به حد کافی «قواعد سرانگشتی» می‌یابم که راه‌کارهای درخشانی برای آنچه اکنون باید انجام دهیم به‌دست دهند.

روحی تازه

مهران نقی زاده — Thu, 06 Jan 2011 08:20:23 GMT

زمانی‌که در سال 1988 نمایشگاه موما برگزار شد، جنبش مدرنیسم هنوز فعال و حتی هنوز درحال گسترش بود. اما همین امر در مورد رقبای این جنبش نیز صدق می‌کرد: پسا‌ـ مدرنیسم که در آن طرح و ساختی مدرن با نماهایی به سبک و سیاق صحنه‌های نمایش پوشانده می‌شد و به این ترتیب، قواعدی ثانوی با جزئیات معماری کلاسیک، بومی یا دیگر سبک‌ها به هسته‌ای مدرن افزوده می‌شد (Jencks 1977 و چاپ‌های بعدی). در عین حال، کلاسیسیسم اصولی‌تری نیز رواج داشت که در آن فرم‌هایی باستانی از یونان، روم و رنسانس به شکل صحیح استفاده می‌شد (Adam 1990،Porphyrios 1991). آن بُعد از مدرنیسم نیز که همچون کانستراکتیویسم شور و اشتیاقی برای ماشین‌آلات داشت، با معماری «های‌تک» تقویت می‌شد. (Davies 1988) و مینیمالیسم نیز حضور داشت تا انتزاع هندسی را، که خصیصۀ اصلی مدرنیسم بود، به درجات بالاتری از خلوص و سادگی ارتقا دهد (Cerver 1997 و Meyer 2000). و البته دیکانستراکشن نوپا نیز در حال شکل‌گیری بود

صرف‌نظر از مینیمالیسم در شکل‌های افراطی آن، تمام این مکاتب جدید تلاش‌هایی بودند برای رهایی از سلطۀ «جعبۀ» بام‌ـ‌ تخت و صاف‌ـ ‌وجه (شیشه یا بتنی) جنبش مدرن

تعارض سبک جهانی و قوانین طبیعت

مهران نقی زاده — Tue, 21 Dec 2010 13:23:21 GMT

مقاله سبزساری،‌ نشان می دهد که در معماری مدرن قرن بیستم، اقلیم، به عنوان یک عامل عقلی از تصمیم گیری معماری بطور عمد حذف شده بود:

ساختمان اداری از فولاد و شیۀ سبک میس سمبل جهانی

‌شدن بناهای مسکونی، و همین‌طور شرکت‌های موفق چند ملیتی در قرن بیستم شد. ولی این معماری «مدرن»، با ساختمان سبک و دیوارهای پرده‌ای خود، کاملاً با این معنا که جرم حرارتی سهمی در کنترل اقلیمی دارد در تقابل است. هر مشکل اقلیمی به‌ وسیلۀ تهویۀ مطبوع، با همۀ مسائل عدیده‌ای که برای سلامتی دارد، حل خواهد شد.

باقی مطلب را در خود کتاب بخوانید...

نظر برادبنت در مورد کاربرد زبان هنر مدرن برای معماری

مهران نقی زاده — Tue, 21 Dec 2010 13:07:24 GMT

هرگز نفهمیده

‌ام که نقاشی‌های انتزاعی یا شکل دستگاه‌های صنعتی به شکل ساختمان‌ها چه ربطی می‌توانند یا باید داشته باشند. نقاشی‌های موندریان طی زمان ممکن است کثیف شوند یا ترک بخورند؛ به همین دلیل، در گالری‌ها به‌دقت نگهداری می‌شوند؛ چگونه می‌توان انتظار داشت که ساختمان‌های با سطوح صاف و سفید و حتی تمام شیشه‌ای در هر یک از اقلیم‌های دنیا، بدون هزینه‌

های سنگین نگهداری شوند، باقی بمانند و خراب نشوند؟

‌هایی را اینجا در بریتانیا، حتی با وجود سنّت ساخت بناهای با اسکلت فلزی، که از دهۀ 1780 میلادی نشأت می‌گیرد، بسیار بی‌ربط می‌دانم. حال برای کشور شما، با شرایط اقلیمی سخت‌تر و سنن فرهنگی بسیار متفاوت چقدر بی‌ربط‌

تر است؟

مبارزه معماران مدرن با قوانین طبیعت

مهران نقی زاده — Sun, 19 Dec 2010 16:20:50 GMT

در بخشی از مقاله اول کتاب، برادبنت نظر جالبی در مورد نحوه تعامل (/تقابل) معماران مدرن با طبیعت ارائه نموده است:

از زمان روم باستان (زمانی ‌که تیبریوس در تمام طول سال خیار می‌خواست) این دانش وجود داشته است که از مواد شفافی چون میکا می‌توان برای محبوس کردنِ انرژی خورشیدی استفاده کرد، و قطعاً از قرن هفدهم به این سو آشکار بوده است که در اروپای شمالی می‌توان پرتقال را در پشت شیشه نیز عمل‌آورد. هرکس، حتی شاید به روش غیراستدلالی، اثر گلخانه‌ای را در مقیاس ساختمانی درک می‌کند، اما سه نسل از معماران عمر حرفه‌ای خود را وقف مقابله با قوانین سادۀ فیزیکی‌ای کرده‌اند که باعث این پدیده می‌شود، که به نظر من، وقتی تنها هدف دستیابی به شفافیتِ بصری باشد، کارِ بیهوده‌ای است...

باقی مطلب را در خود کتاب بخوانید

طراحی در معماری: معماری و علوم انسانی

مهران نقی زاده — Fri, 17 Dec 2010 16:38:05 GMT

مقالة «طراحی در معماری: معماری و علوم انسانی» که توسط رابرت ساندرز نگاشته شده، حاوی معرفی اجمالی از محتوای کتاب «طراحی در معماری» است. ویرایش نخست کتاب یادشده، که بیشتر در دسترس است و خلاصه فوق نیز از همین ویرایش تهیه شده است در سال 1977 به چاپ رسید و به تدریج، به عنوان کتاب مرجعی در زمینة مورد بحث منزلت یافت. مؤلف در ویرایش دوم کتاب، که در سال 1988 منتشر شد، فصل کاملی به انتهای آن افزود تا مطالب کتاب را روزامد کند. این کتاب از معدود آثاری است که ماهیت «طراحی» را با نگاهی جامع مورد بحث قرار داده و به لحاظ آموزش طراحی منبعی سودمند است. امید آنکه خلاصة ارائه شده در این مجموعه، پیش درامدی باشد بر ترجمه ویرایش دوم کتاب مهم «طراحی در معماری» به زبان فارسی و نشر آن.

از آنجا که به‌رغم سودمندی و اهمیت کتاب فوق، ویرایش تازه‌ای از آن، پس از 1988، به چاپ نرسیده است، نگارنده از برادبنت در یادداشتی سئوال کرد که اگر قرار بود ویرایش سال 2006 کتاب «طراحی در معماری» خود را منتشر کند، تجدید نظرهای احتمالی چه بودند...

باقی مطلب را در خود کتاب بخوانید

عناصر معماری و طراحی آن‌ها به‌عنوان موضوع مطالعات نشانه‌شناختی

مهران نقی زاده — Fri, 17 Dec 2010 16:31:45 GMT

مقاله «عناصر معماری و طراحی آن‌ها به‌عنوان موضوع مطالعات نشانه‌شناختی» که یکی از عرصه‌های تحقیقات و تألیفات برادبنت را به خواننده فارسی‌زبان معرفی می‌کند، به چارچوب نظریه نشانه‌شناسی و ربط آن با معماری پرداخته است. در ارتباط با همین عرصه و در فاصله‌ای که تدارک این مجموعه در جریان بود، مقاله تازه‌ای با عنوان «معنا، محیط و کارپژوهی» از سوی ایشان برای این نگارنده ارسال شد که ترجمه آن نیز در دستور کار قرار گرفت.

مقاله اخیر، ابتدا در سال 1997 به سومین کنگره ارگونومی آمریکای لاتین در برزیل ارائه شده بود. متن ویرایش بسط یافته و تجدید نظر شده آن در سال 2001، نسخه‌ای است که مبنای ترجمه قرار گرفته است. در آغاز این مقاله، برادبنت نحوه ورود خود را در عرصه تحقیقات میان رشته‌ای معماری ـ زبان‌شناسی به اختصار مرور می

کند. از آنجا که زمینه فوق جایگاه مهمی در گفتمان امروز معماری دارد، به رغم همپوشانی برخی مطالب پایه در دو مقاله یادشده، ترجمة هر دو مقاله در این مجموعه گنجانده شد.

پروفسور جفری برادبنت در یک نگاه

مهران نقی زاده — Fri, 17 Dec 2010 13:21:04 GMT

جفری برادبنت در سال 1929 در هادرزفیلد انگلستان متولد شد، تحصیلات معماری خود را در دانشگاه منچستر به پایان برد و پس از چند سال کار حرفه‌ای ـ از آنجا که انتخاب‌های معماری مدرن را «نامطلوب، ناموفق و غیر انسانی» می‌یافت ـ معتقد شد که بهتر است به عرصة آموزش رود، قدری اندیشه و تأمل کند و آنگاه به حرفه بازگردد از این رو، با ترک حرفه، به تدریس معماری روی آورد و در دانشگاه منچستر و پس از آن در دانشگاه‌های یورک و شفیلد مشغول تدریس شد. او، هنگام ترک حرفه، به این می‌اندیشید که در پایان دهة 1950، معماری مصلوب شده است؛ شکل‌های هندسی دیکته شده توسط جنبش مدرن رسم معمول آن زمانه شده و حاصل آن مجموعه‌ای از ساختمان‌های قوطی شکل شده است که به‌هیچ وجه افتخاری برای حرفه به شمار نمی‌آید. در چنین شرایطی بود که احساس کرد میل ندارد او نیز بنایی را پایه نهد، لذا آموزش را به مثابه وسیله‌ای برای تغییر جوهره طراحی برگزید

برادبنت در سال 1967 رئیس مدرسه معماری پورتزماوث شد و سپس عنوان نخستین پروفسور آن مدرسه را دریافت کرد. وی در سال 1994 به درجة بازنشستگی نایل آمد و از سال 2004 تاکنون، در مقام استاد بازنشسته مدعو، در همان دانشگاه فعالیت دارد. در دوران مسئولیت او در سمت رئیس مدرسة معماری پورتزماوث، آن مدرسه به عنوان مدرسه «روش طراحی» شهرت یافت، هرچند خود وی این تعبیر را کامل نمی‌دانست و اظهار می‌داشت: «... ما همواره این دیدگاه را داشته‌ایم که معماری با مردم آغاز می‌شود ... مهم آن است که همه وجوه محیطی مد نظر قرار گیرد». ‌های وسیعی داشته است. نهادهایی نظیر مؤسسه سلطنتی معماران بریتانیا، شورای ثبت حرفه‌ای معماران، شورای امتیازهای ملی دانشگاهی، شورای تأمین اعتبار آموزش عالی و نیز گروه‌های حرفه‌ای/ دانشگاهی گوناگونی چون حلقة جهانی منتقدان معماری، انجمن بین‌المللی مطالعات نشانه شناسی و انجمن بین‌المللی نشانه‌شناسی فضا. همچنین مدارس معماری زیادی از جمله در بریتانیا، ونزوئلا، عربستان سعودی، شیلی، آرژانتین، برزیل و هنگ‌کنگ از مشاوره وی بهره برده‌اند. وی از سه دانشگاه در آرژانتین، سه دانشگاه در پرو، و نیز مؤسسه فناوری وِسِکس درجه دکتری و استادی افتخاری دریافت کرده است.

پروفسور برادبنت با نهادهای عالی حرفه‌ای و آموزشی ملی و بین‌المللی همکاری

واساخت گرایی

مهران نقی زاده — Fri, 17 Dec 2010 13:19:22 GMT

‌ای چون پدیده‌ای پویا می‌نگرند که دارای حیات و حرکت و دستخوش دگرگونی و نسبیت است. آموزه مهم دیگر آن است که هر اندیشه‌ای در درون منظومه‌ای از اندیشه‌ها، رفتارها و رویدادها متولد می‌شود و می‌بالد و در هندسه همان منظومه است که می‌تواند معنای درست خود را نمایان سازد. جدا شدن اندیشه از بستر حیات و حرکت خود و پیوند موزون آن با بستری دیگر نیازمند اتکا به عناصر ساختاری مشابه میان آن دو بستر است، تا جدا شدن اندیشه انتقال یافته، در بستر تازة خود بتواند «معنادار شود»، و مهم‌ تر از آن «پویایی و حیات و حرکت خود را پی بگیرد». سفیران چنین انتقال و پیوندی را هوشمندی و ظرافت طبعی لازم است تا حاصل کار نه یک کاریکاتور از اندیشه مادر که پیوندی زنده و با برکت از آن اندیشه بر بدنة بستر جدید شود.

مقاله «چرا واساخت گرایی؟»، برای خواننده ایرانی، به‌ویژه از آن جهت سودمند به‌نظر رسید و در این مجموعه گنجانده شد که برادبنت در این مقاله نگاهی گذرا اما از فاصله نزدیک به مبادی، مبانی و فرایند پیدایش اندیشه واساخت گرایی کرده است. این نوع نگاه، برای جوامعی چون جامعه ما که بیشتر در معرض فراوردة اندیشه‌های روز قرار می‌گیرند و اقشار آنها لاجرم موضعی طرفدارانه یا خصمانه ولی کمتر نقادانه می‌گیرند، نکات آموزندة فراوانی دارد.

توجه به این حقیقت که «واساخت گرایی» نیز همچون هر فرآورده اندیشه‌ای، حاصل سال‌ها تعامل و برخوردِ گاه پر چالشِ اندیشه‌ورزان جوامع خاستگاه خود هستند، این آموزه مهم را به دنبال دارد که غلبه هر موج اندیشه‌ای در هر زمان و زمانه به‌هیچ وجه به معنای خاموشی اندیشه‌های رقیب نیست و از همین روست که شهروندان آن جوامع به هر اندیشه